Οι Γνώμες των Αναγνωστών - "Με Λένε Μοίρα" Αλέξης Πάμπος (Αθήνα)
Φίλε Χρήστο,
Την ώρα αποστολής του mail αυτού τη βλέπεις. Ξεκίνησα να διαβάζω από την αρχή το έργο σου λίγο μετά τις δέκα και είμαι ο πρώτος που μπορεί να διαβεβαιώσει πως διαβάζεται άνετα μέσα σε έξι ώρες. Για την ακρίβεια ΜΟΝΟ μέσα σε έξι ώρες, αφού αν το αρχίσεις, το διαβάζεις σερί και μονορούφι ως το τέλος. Οι χαρακτήρες σου είναι πολύ οικείοι και ανθρώπινοι, αλλά πάνω απ' όλα είναι καθ' ολοκληρίαν σμιλεμένοι. Προσωπικά αυτό με εντυπωσίασε και με συνάρπασε. Η δομή είναι πολύ γερή και το δέσιμο των κεφαλαίων με τα αρχικά αποφθέγματα (έχεις διαβάσει και συ το βιβλίο «Είπαν» Λεξικό του έξυπνου λόγου» του Πάσχου Μανδραβέλη, έτσι;) και τις παρενθετικές νύξεις αυτού του συνειδησιακού διαβολάκου είναι ένα αριστούργημα. Λάτρεψα το φινάλε. Οποιαδήποτε άλλη κατάληξη, θα μου αχρήστευε την τελική γεύση για όλο το βιβλίο. Δεν πρόκειται να το διαβάσω δεύτερη φορά τουλάχιστον όχι πριν περάσει πάρα πολύς καιρός. Κι αυτό είναι πολύ θετικό, όταν μιλάμε για μένα, διότι συμβαίνει, όταν το βιβλίο μου αρέσει και μου εντυπώνεται τόσο καλά, ώστε δεν θέλω με τίποτε να χαλάσω την αίσθηση αυτής της πρώτης ανάγνωσης. ¶λλωστε, έχω την πεποίθηση πως μπορώ να το πω όλο απ' έξω! Θα μπορούσα να σου μιλώ ώρες για όσα μου γέννησε σε σκέψεις και συναισθήματα αυτό το βιβλίο, αλλά δεν θα έλεγα τίποτε περισσότερο απ' ό,τι ο τίτλος του mail μου: «Φίλε, το 'χεις!» Το συγγραφικό ταλέντο, εννοείται.
Καλή σου μέρα και πάντα τέτοια!
Αδημονώντας για το επόμενο εγχείρημά σου.
Αλέξης
Χριστίνα Ιωαννίδου (Πειραιάς)
Πολύ καλό και με πολύ ωραίο τέλος, συγκινητικό. Συγχαρητήρια, δεν έχω άλλα
λόγια να πω..
ΜΑΡΙΑ ΝΗΣΙΑΝΑΚΗ (Αθήνα)
ΚΑΛΟΓΡΑΜΜΕΝΟ, ΜΕ ΩΡΑΙΑ ΠΛΟΚΗ. ΟΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ ΒΓΑΛΜΕΝΟΙ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ. ΝΟΜΙΖΕΙΣ ΟΤΙ ΔΙΑΒΑΖΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΙΚΟΥΣ ΣΟΥ ΦΙΛΟΥΣ , ΠΟΥ ΕΧΑΣΕΣ, ΠΟΥ ΞΑΝΑΒΡΗΚΕΣ, ΠΟΥ ΑΠΛΑ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ... Η ΚΑΡΙΕΡΑ, ΟΙ ΣΧΕΣΕΙΣ, ΟΙ ΕΡΩΤΕΣ ΟΛΑ ΔΟΣΜΕΝΑ ΜΕ ΧΙΟΥΜΟΡ ΚΑΙ ΠΟΛΥ ΚΑΛΗ ΔΙΑΘΕΣΗ ΓΙΑ ΖΩΗ!!! ΤΟ ΠΡΟΤΕΙΝΩ ΑΝΕΠΙΦΥΛΑΚΤΑ ΣΕ ΟΣΟΥΣ ΑΓΑΠΟΥΝ ΤΟ ΓΡΗΓΟΡΟ ΔΙΑΒΑΣΜΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΜΠΕΙΡΙΚΑ ΕΜΠΝΕΥΣΜΕΝΗ ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΗ ΠΕΝΑ. ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΚΑΛΛΙΣΤΑ ΝΑ ΓΥΡΙΣΤΕΙ ΤΑΙΝΙΑ!
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΟΖ (Αθήνα)
Χωρίς υπερβολές, σαν να είναι μία πραγματική ιστορία που σου αφηγείται κάποιος, είναι ένα υπέροχο ταξίδι, που δεν θέλεις να τελειώσει και να διαρκέσει κι άλλο. Η γραφή του είναι εκπληκτικά έξυπνη και ιδιαίτερα φιλική, χωρίς επιτήδευση, αν και πολύ εμβριθής, με ρέοντα λόγο, που με έκανε να χάσω τον ύπνο μου για να το διαβάσω εν ριπή οφθαλμού. Είχα χρόνια να το νιώσω αυτό από την εποχή του «Χωρίς οικογένεια» του Έκτωρ Μαλό [βλ. τα παιδικά μου χρόνια]! Πολύ έξυπνα είναι και τα κειμενάκια στη αρχή του κεφαλαίου, καθώς επίσης και τα συνακόλουθα σχόλια στο κάτω μέρος της σελίδας, αλλά και αυτά στα ενδιάμεσα της αφήγησης. Κρίμα που δεν είναι αναλυτικά γραμμένα τα ενδιάμεσα χρόνια και τα σε αυτά συμβάντα που αναφέρονται ακροθιγώς μεταξύ 18ου και 19ου κεφαλαίου [βλ. «κενό αέρος»]. Με μεγάλη μας χαρά και προσμονή θα υποδεχθούμε το επόμενο βιβλίο, γιατί θα έρθει δεν μπορεί να μην έρθει... Μάλιστα, θα πρότεινα να γυριστεί [μαζί και με το επόμενο] σε κινηματογραφική ταινία. Πέραν αυτών, οφείλω να πω ότι η ύπαρξη τέτοιων συγγραφικών έργων και συγγραφέων, αποδεικνύει ότι και στην χώρα μας υπάρχουν λαμπρές πένες που κακώς, κάκιστα το εκδοτικό κατεστημένο τις θάβει, πλην ελαχίστων φωτεινών εξαιρέσεων! Φίλε Χρήστο [μπορώ να σε λέω φίλο αφού έτσι με έκανες να αισθάνομαι], σε ευχαριστώ και αναμένω το επόμενο, το καλό που σου θέλω!
Θεοδώρα Χριστοδούλου (Βούλα)
Αυτό που έκανε ο Χρήστος ο Φασούλας για μένα ήταν να μου βάλει τα γυαλιά. Είχα χρόνια να ασχοληθώ με την ελληνική λογοτεχνία. Ωστόσο όταν ξεκίνησα να διαβάζω την ιστορία του Χάρη-Χάλη δεν μπορούσα να σταματήσω. ¶ψογος λόγος, υπέροχη φαντασία, σκιαγράφιση της κοινωνίας στη χώρα μας την εποχή που την περιγράφει, πλήθος καυστικών σχολίων και αδιάλλακτη αυτοκριτική, αλλά πάνω από όλα αυτό που έκανε ο Χρήστος ο Φασούλας για μένα ήταν να μου δώσει ένα εξαίρετο βιβλίο.
Ευχαλιστώ Χλήστο!
Βίκυ Οικονόμου (Αιγάλεω)
Καλησπέρα!
Το γράψιμό σου έχει ροή και δεν με κούρασε καθόλου η ανάγνωση του βιβλίου. Είναι πολύ ευχάριστο, γρήγορο και έξυπνο. Έχει χιούμορ το οποίο σε κάποια σημεία γίνεται τραγικό. Ο ήρωας σε κερδίζει από την πρώτη στιγμή και πολλές φορές ταυτίζεσαι μαζί του. Εμένα τουλάχιστον μου θύμισε πολλά πράγματα από παλαιότερες αγάπες, φιλίες και συμπεριφορές! Τρομερός ήρωας ο Χάρης. Σε επηρεάζει πολύ, σου βγάζει κάτι το ερωτικό-συμπονετικό. Το ίδιο και η Αλίκη. Ωστόσο είναι πέρα για πέρα αληθινός. Γενικά όλο το βιβλίο ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα δεν αναφέρεται σε κάτι το απίθανο να συμβεί. Εκείνο που μου έκανε εντύπωση ,και ήταν πολύ καλό σαν στοιχείο, ήταν τα σχόλια μέσα στις παρενθέσεις, τα οποία το κάνανε ακόμα πιο χιουμοριστικό. Ιδιαίτερα μου άρεσε το τέλος του . Ήταν απρόσμενο. Πάντως ο ήρωας έμοιαζε να σου ήταν πολύ οικείος, λες και όλα αυτά που έγραφες ή μερικά απ' αυτά, να είναι πραγματικότητα και να τα έχεις ζήσει! Πραγματικά, πρέπει να το έχεις μέσα σου για γίνεις συγγραφέας!
Τζένη Ταντίδου (Αθήνα)
Εύχομαι το 2006 να συνωμοτήσουν πάλι οι μούσες σας και να μας μαγέψετε για άλλη μια φορά. Μόλις τελείωσα τον Χάρη και την πτήση του και ήδη μου λείπει... Το διάβασα μέσα σε δύο μέρες non-stop σχεδόν. Πήρα το θάρρος να επικοινωνήσω μαζί σας, για να σας πω συγχαρητήρια και ότι θα περιμένω με ανυπομονησία την καινούργια σας δουλειά!
Φανατική οπαδός σας!
Τζένη
KΑΛΗΣΠΕΡΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΑ. ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΑΡΓΗΣΑ ΛΙΓΟ, ΑΛΛΑ ΤΟ ΑΠΟΛΑΥΣΑ ΤΟ ΕΡΓΟ ΣΑΣ. ΚΑΙ ΤΩΡΑ ΘΑ ΦΑΩ ΦΡΙΚΗ, ΚΑΘΟΤΙ ΣΑΒΒΑΤΟΒΡΑΔΟ ΚΑΙ ΜΟΝΗ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ. ΟΣΗ ΩΡΑ ΣΑΣ ΔΙΑΒΑΖΑ, ΗΤΑΝ ΚΑΛΑ. ΜΑ ΓΙΑΤΙ ΜΟΥ ΤΟ ΚΑΝΑΤΕ ΑΥΤΟ; ΓΙΑΤΙ ΤΟ...ΤΕΛΕΙΩΣΑΤΕ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ; ΔΕΝ ΗΘΕΛΑ ΝΑ ΤΕΛΕΙΩΣΕΙ ΠΟΤΕ! ΝΑ ΦΑΝΤΑΣΤΕΙΤΕ ΟΤΙ ΕΨΑΧΝΑ ΤΗ ΣΕΛΙΔΑ 399!
Κατερίνα Στρουγγάρη (Ραφήνα)
Το βιβλίο το πήρα μια Τρίτη απόγευμα. Τετάρτη μεσημέρι το είχα διαβάσει. Ή μάλλον το είχα ρουφήξει, αφού είχα καιρό να διαβάσω έλληνα συγγραφέα που ν' αποδίδει τόσο καλά τη γενιά του (απο τη δεκαετία του 1970 μέχρι και σήμερα) χωρίς να μιζεριάζει. Έξυπνες ατάκες, καλογραμμένα κείμενα, ανθρώπινοι χαρακτήρες. Και ένας Χάρης (ή Χάλης) τυπικός άντρας. Κάθαρμα, άπιστος, ψεύτης, ευθυνόφοβος και...αξιολάτρευτος. Ο mr wrong που απλά δεν μπορείς να μην αγαπήσεις. Λένε πως οι ήρωες στα βιβλία είναι συχνά αυτοβιογραφικοί. Για το καλό του Χρήστου ελπίζω να μην είναι έτσι. Αν και πιστεύω πως όσο και να ήθελε εκείνος να κόψει και να ράψει τον Χάρη στα μέτρα του ο Χαρούλης από την αρχή ήταν αποφασισμένος να παίξει το δικό του παιχνίδι. Γιατί αυτό ακριβώς είναι. Ένα παιδί ετών 40 κάτι που δεν δέχτηκε ποτέ να μπει στον «κόσμο των μεγάλων»...
.
Γιάννης Μελετλίδης (Αθήνα)
Αγαπητέ Χρήστο, το βιβλίο σου το διάβασα χωρίς να με κουράσει. Η κάθε σελίδα λέει αυτό που πρέπει να πει και τα συγγραφικά σου κόλπα είναι εύστοχα και ξεκάθαρα (παρενθέσεις με σχόλια κ.τ.λ.). Εφόσον, όμως, η τέχνη είναι κάτι υποκειμενικό, θα πω τι έβλεπα εγώ κοιτώνας τις εικόνες σου. Έβλεπα εμάς. Έβλεπα εμάς και τον έρωτα. Τον έρωτα που ονειρευτήκαμε, που χάσαμε, που περιμέναμε, που θα έρθει, που δεν θα έρθει, που σπάει πλάκα με τις αδυναμίες μας. Ο Χάρης είμαστε εμείς... Μπαίνουμε στο αεροπλάνο της ζωής και χαζεύουμε τον ουρανό, γνωρίζοντας πως πάμε για την Ιθάκη μας, αλλά για τον πιλότο δεν νοιαζόμαστε. Δεν ξέρουμε καν αν το ρημάδι έχει και πιλότο. Αλλά δεν βαριέσαι. Στο κάτω κάτω θα φανεί στην προσγείωση!
Αλεξάνδρα Μπελεγράτη (Αθήνα)
Επιτέλους, ένα βιβλίο που κυλάει... Η γραφή σε πρώτο πρόσωπο απαιτεί βιρτουόζικες ικανότητες, αλλά εσύ Χρήστο, ξεφεύγεις από την κάθε παγίδα ευφυώς! Αν και γράφεις 'αντρικά', είσαι ιδιαίτερα 'φιλικός' προς το γυναικείο μυαλό, τουλάχιστον το δικό μου. Ο αξιαγάπητος ήρωάς σου κουβαλάει όλα τα ανδρικά σύνδρομα που τον παιδεύουν μέχρι να δει την πραγματική ουσία της ζωής του. Μ' αρέσει αυτός ο χαρακτήρας είναι γήινος, γνήσιος και αυθεντικός! Αλλά αυτή είναι και η γοητεία του βιβλίου. Ανθρώπινοι χαρακτήρες με χιούμορ! Δεν είναι εύκολο να κάνεις έναν αναγνώστη να γελάσει... εσύ το κατάφερες Οι γλυκόπικρες στιγμές των περασμένων δεκαετιών είναι αριστοτεχνικά καμωμένες. Εύχομαι το επόμενο να είναι ακόμη πιο δυνατό.
Αλέξανδρος (Αθήνα)
"Χάλη", το βιβλίο είναι απίστευτα τρυφερό και με διαφορά ένα από τα καλύτερα του είδους που έχω διαβάσει. Τι το έκανε ξεχωριστό; Ότι το έγραψες όπως θα εκφραζόσουν αν το... έγραφες με λόγια. Απλό, κατανοητό, φτάνει κατευθείαν στην καρδιά του αναγνώστη και ειλικρινά περιμένω εναγωνίως το νέο σου βιβλίο. Ξέρω ότι στο σάιτ υπάρχει η εισαγωγή του "Με Λένε Μοίρα", αλλά προτιμώ να την διαβάσω όταν θα είναι... ενσωματωμένη στο βιβλίο.
Λίνα Νανά (Βόλος)
Καλημέρα. Το βιβλίο είναι καταπληκτικό. Το συστήνω χωρίς κανέναν ενδοιασμό. Περιμένουμε ανυπόμονα το καινούριο.
Μιχάλης Φ. (Αθήνα)
Το έπιασα στις 4 τη νύχτα και μέχρι να φωτίσει είχα διαβάσει σχεδόν το μισό. Και την επόμενη νύχτα το τελείωσα. Μπλάβο Χλήστο! Με ξενύχτησες!
Αντώνης Σίσκος (Θεσσαλονίκη)
Τυχαία ανακάλυψα το σάιτ, όσο τυχαία είχα ανακαλύψει και το βιβλίο. Αλλά όποιος ψάχνει βρίσκει. Και συνήθως οι τυχαίες ανακαλύψεις είναι και οι καλύτερες. Απόλαυσα το βιβλίο από την πρώτη μέχρι την τελευταία του λέξη. Όσον αφορά το σάιτ, είναι καλοφτιαγμένο, ανάλαφρο και εξαντλείται μέσα σε είκοσι λεπτά το πολύ. Είμαι σίγουρος ότι σύντομα, με τα νέα σας βιβλία και δραστηριότητες, θα εμπλουτισθεί κατά πολύ. Καλή επιτυχία
Αλκηστις (Αθήνα)
Καλησπέρα... Χάλη! Διάβασα το βιβλίο σου μέσα σε 2 μέρες! Εντυπώσεις : πάρα πολύ καλό... Στην αρχή νόμιζα ότι ήταν αυτοβιογραφικό, αλλά μετά κατάλαβα ότι δεν είναι έτσι. Πιστεύω βέβαια ότι έχει αυτοβιογραφικά στοιχεία, αλλά αυτό είναι λογικό. Φοβερό φινάλε. Και πολύ χιούμορ! Γελούσα φωναχτά μόνη μου στο δωμάτιο! Μπράβο σου και πολλά συγχαρητήρια! Τώρα θα το περιλάβει κι η μαμά μου!
Μιχάλης Φουντουκίδης (Δημοσιογράφος, Αθήνα)
Απλό, ρεαλιστικό και άμεσο
Όταν ο Χρήστος Φασούλας μου έδωσε το βιβλίο του είχε άγχος (σ.σ. εξακολουθεί να έχει παρά τις καλές κριτικές). Του υποσχέθηκα να το διαβάσω μόλις θα τελείωνα ένα άλλο (παρεμπιπτόντως το «Μια αρκετά αξιοπρεπής ήττα» της Αιρις Μέρντοχ). Είχα και εγώ το άγχος για το τι θα έπρεπε να του πω, στην περίπτωση που δεν μου άρεσε. Αρχισα να το διαβάζω και με ρούφηξε. Αποτέλεσμα ήταν να το τελειώσω μέσα σε δύο μέρες και να μου φύγει και το άγχος!.. Είναι απλό, γιατί περιγράφει μια ιστορία, κομμάτια της οποίας έχουμε ζήσει λίγο πολύ όλοι μας. Είναι ρεαλιστικό, γιατί σε αυτή την κοινωνία -που εμείς συντηρούμε- ζούμε. Είναι άμεσο και σε υποχρεώνει να μην σταματάς να γυρίζεις τις σελίδες. Το σασπένς, το έξυπνο στήσιμο της ιστορίας και το χιούμορ είναι επίσης στα πλεονεκτήματα του βιβλίου. Οσο δε για το αν ο έρωτας κάνει ή όχι για πιλότος, αυτό είναι προσωπικό θέμα του καθενός...
Αύρα Πλούμη (Αρχιτέκτων, Λονδίνο)
Αμαρυλλίς Κουκουλέρου (Αθήνα)
Εξαιρετικό βιβλίο! Απρόβλεπτη εξέλιξη του χαρακτήρα, με πολύ συγκινητικό τέλος. Πολύ καλογραμμένο. Το διάβασα και εγώ και η θεία μου, δεν μπορούσαμε να το αφήσουμε από τα χέρια μας. Πραγματικά συγχαρητήρια για τη δουλειά σου.
Μαίρη Κεφαλά (Κηφισιά)
Συγχαλητήλια! Μόλις το τελείωσα και σκουπίζω δάκρυα κάθαρσης. Αναμένουμε την επόμενη δουλειά σου!
Reader's Diggest
Τα τελευταία έξι-επτά χρόνια οι εκδοτικοί οίκοι ψάχνουν μετά μανίας για νέους συγγραφείς και πρόσωπα που ελπίζουν ότι θα λανσάρουν. Πέραν όλων των υπολοίπων η τακτική αυτή έχει και οικονομικά οφέλη αφού μέχρι να κάνει όνομα ο νέος '''γραφιάς'' και να έχει απαιτήσεις περνάει σίγουρα μια πενταετία και 2-3 βιβλία. Στην καλύτερη περίπτωση. Στη χειρότερη, μπαίνει στη λίστα του ''διχίλιαρου'' (πρώτη έκδοση=2.000 κομμάτια), πέφτει στον ωκεανό των εκδόσεων και τελικά καταποντίζεται.
Συνήθως χώρος που αλιεύονται νέοι συγγραφείς είναι ο δημοσιογραφικός, ειδικά αν ο επίδοξος μπεστσελερίστας έχει και το προνόμιο της τηλεοπτικής (άρα αναγνωρίσιμης) περσόνας. Η έκπληξη έρχεται από τον ΜΙΝΩΑ με την περίπτωση του Χρήστου Φασούλα που είναι μεν αθλητικός συντάκτης για σχεδόν 20 χρόνια όπως λέει το βιογραφικό του αλλά ουδέποτε υπήρξε από τα μεγάλα ονόματα στο χώρο του ποδοσφαιρικού ρεπορτάζ. Προϊόν αυτής της συνεργασίας ένα πολύ καλό βιβλίο με τίτλο ''Ο έρωτας δεν κάνει για πιλότος''. Ο Φασούλας ''δανείζεται'' την πρωτογενή ιδέα από ένα περιστατικό της επικαιρότητας. Ο διευθυντής του τηλεοπτικού σταθμού που πηδάει από το μπαλκόνι του μου θυμίζει την γνωστή, ανά το πανελλήνιο περίπτωση του αυτόχειρα πλοιοκτήτη αλλά η έλλειψη πρωτοτυπίας σε αυτή την περίπτωση δεν λειτουργεί αρνητικά. Ακόμη πιο θετικά λειτουργεί το γλυκόπικρο ύφος του συγγραφέα που περιγράφει τη ζωή του ''ήρωα'' του σαν ένα φιλμ που περνάει μπροστά από τα μάτια του. Χωρίς να διεκδικεί βραβείο πρωτοτυπίας ή τελειότητα γραφής στο σύνολο του το βιβλίο είναι εξαιρετικό, μια καλή προσπάθεια για πρωτοεμφανιζόμενο που έδειξε να έχει και δύναμη προβολής στα media. Το πρώτο βήμα του Φασούλα στη λογοτεχνία έγινε με το σωστό βηματισμό, απομένει να δούμε αν η συνέχεια είναι ανάλογη ή απλά η περίπτωση του είναι κομήτης. Φυσικά, ρόλο στην προσπάθεια του θα παίξει και το αν το βιβλίο σε επίπεδο πωλήσεων θα ξεφύγει από το ''ψυχολογικό'' όριο του ''διχίλιαρου'' και θα περάσει την πάντοτε δύσκολη για καινούργιους συγγραφείς πρώτη έκδοση.
(Aπό το μπλογκ του Reader's Diggest)
Tavellinglight
Πολύ ανάλαφρο και ευχάριστο, έως και ξεκαρδιστικό μερικές φορές (όταν δεν καταλήγει απλώς εξυπνακίστικο) βιβλίο, αν και θα μπορούσε χαλαρά να είναι αρκετές σελίδες συντομότερο κατά την γνώμη μου. Από εκεί και πέρα, έχει πολλά συνήθη ελαττώματα ανάλογων βιβλίων (όπως ότι είναι εφήμερο, αφού πολλά αστεία, για παράδειγμα, τα αντλεί από τις διαφημίσεις της εποχής, καθώς και ότι αφήνει πολλές υπόνοιες ότι είναι κατά το μάλλον ή το ήττον αυτοβιογραφικό - φαίνεται ότι πολλοί συγγραφείς απροκάλυπτα γράφουν την ενδοσκόπησή τους χωρίς να αντιλαμβάνονται ότι ούτως ή άλλως το να γράφεις είναι μια ενδοσκοπική πράξη ή χωρίς να θέλουν να κοπιάσουν για να την κάνουν πιο δημιουργικά. Εκτός και αν αυτή η μανία της αυτοβιογραφίας έχει απλώς να κάνει με την φιλαυτία ορισμένων. Εγώ πάντως μπροστά σε τέτοια "παραδίδω την ψυχή μου γυμνή στα μάτια του αναγνωστικού κοινού" είμαι λιγάκι καχύποπτη), ενώ το ότι ο Φασούλας είναι δημοσιογράφος του δίνει μεν μια ευκολία στη γραφή αλλά αυτή δεν αποβαίνει πάντα υπέρ της λογοτεχνίας. Το πόσο είναι αυτό καλό ή κακό για τον ίδιο, βέβαια, εξαρτάται αυστηρά από τις προθέσεις του. Αν ήθελε απλώς να γράψει ένα διασκεδαστικό βιβλίο, τότε όλα είναι μια χαρά. Αν όχι, την επόμενη φορά θα πρέπει να το σκεφτεί λίγο παραπάνω. Πάντως έχει αρκετό χιούμορ και θα μπορούσε να μην είχε ασχοληθεί τόσο πολύ με τα ερωτικά του ήρωά του, για να σατιρίσει λίγο παραπάνω τον νεοελληνικό περίγυρό του.
(H Travellinglight είναι μέλος του εξαιρετικού βιβλιοφιλικού σάιτ Bookcrossing, στο οποίο και έγραψε το παραπάνω σχόλιο)
Είχα καιρό να διαβάσω κάτι χαριτωμένο. Κάτι που να με κάνει να γελάω όσο διατρέχω αναγνωστικά τις γραμμές του. Κάτι που να με κάνει να γελάω μεν, πικρά δε, ενίοτε. Λόγω του σαρκασμού και του αυτοσαρκασμού του συγγραφέα. Ένα κείμενο που δεν δηλώνει κάτι άλλο απ' αυτό που είναι. Κι αυτό χάρη στις προθέσεις του συγγραφέα που δεν θέλει τίποτα άλλο παρά να μιλήσει για τη σύγχρονη νεοελληνική πραγματικότητα μέσα από το πρίσμα του χιούμορ και της ειρωνείας. Και το κατορθώνει.
Αν και προσωπικά θα ήθελα το πρώτο μυθιστόρημα του Χρήστου Φασούλα, «Ο έρωτας δεν κάνει για πιλότος» (Εκδόσεις Μίνωας), να είναι λίγο πιο σφιχτό νοηματικά, λίγο πιο γρήγορο σε ρυθμούς και πιο μεστό σε ορισμένα σημεία, εκτιμώ το γεγονός ότι καταφέρνει να επιτελέσει μια ιδιότυπη χαρτογράφηση της αθωότητας, μέσα από τα λογοτεχνικά του ευρήματα, της σύγχρονης κοινωνικής ζωής, όπου υπάρχει αυτή και όσο υπάρχει. Σαφέστατα το βιβλίο θα μπορούσε να είναι λίγο πιο σύντομο, αλλά δεν γίνεται κουραστικό ούτε στιγμή. Είναι οι καθημερινές περιπέτειες των πρωταγωνιστών, οι συνθήκες της ζωής τους που δεν σ' αφήνουν να πλήξεις ούτε και να απογειωθείς, βέβαια. Είναι η ζωή η ίδια με τα πάνω και τα κάτω της. Με τις υφέσεις και τις ανόδους της ψυχολογίας των ανθρώπων.
Ο ήρωας που περιγράφει ο Χρήστος Φασούλας και η διαδρομή του από τα τέλη της δεκαετίας του '60 μέχρι και σήμερα, είναι μια γνώριμη φιγούρα. Που αγωνίζεται να ισορροπήσει την ενδότερη μοναξιά του με την έξωθεν επιτυχία, την «καλή μαρτυρία» ότι είναι κάποιος που τα έχει βγάλει πέρα με τον εαυτό του και τους άλλους γύρω του. Ένα άτομο που καλείται να λειτουργήσει μέσα σε μια ιστορική περίοδο τόσο νωπή στη μνήμη άλλοτε και τόσο μακρινή κάποιες άλλες φορές. Από τα χρόνια του τελευταίου κύματος ελληνικής οικονομικής μετανάστευσης στο εξωτερικό μέχρι την κατάρρευση των Δίδυμων Πύργων. Στα θετικά του συγγραφέα λογίζεται η αμεσότητά του, καθώς και ο τρόπος που χειρίζεται κοινότοπα θέματα καθημερινότητας. Σώζει από μόνος του την κατάσταση κάθε φορά που πας να φέρεις αντίρρηση σ' αυτά που γράφει, ανατρέποντας ο ίδιος παρεμβατικά και ευρηματικά σχολιαστικά την αφήγησή του. Μ' αρέσει που αμφιβάλλει για όλα και αναφέρει πάντα και την άλλη όψη των πραγμάτων, αυτή την όχι τόσο ορατή «δια γυμνού οφθαλμού». Μ' αρέσει που ο ίδιος από μόνος του υπονομεύει τη δημοσιογραφική του ιδιότητα προς όφελος της συγγραφικής. Μ' αρέσει που η γραφή του δεν είναι σοβαροφανής, όπως και η οπτική του στα πράγματα. Περιμένω τη συνέχειά του. Η πρώτη προσπάθεια, κρίνοντας από τις προθέσεις που αφήνει να δει ο αναγνώστης του, ήταν ενθαρρυντική. Του πάει το ευθυμογράφημα, το ξέρει και ο ίδιος και το εκμεταλλεύεται δεόντως. Δεν γίνεται μελό, παρόλο που το κείμενό του αποπνέει μια νοσταλγία για την αθωότητα που χάνεται ή που έχει ήδη χαθεί στις ψυχές και τις ζωές των ανθρώπων.
(H Σταυρούλα Σκαλίδη είναι δημοσιογράφος, ασχολείται -και- με κριτικές βιβλίων στη "Φιλολογική Βραδυνή" και το παραπάνω σχόλιο το έγραψε στο μπλογκ της http://stavroulascalidi.blogspot.com/)
